Het weer in Rome

Pontius Pilatus
Pontius Pilatus
 
Van 26 tot 36 na Christus was Pontius Pilatus de prefect (stadhouder) van Judea, Samaria en Idumea. Hij stamde van een aanzienlijke Romeinse familie.
De Joodse schrijver Philo geeft aan dat Pilatus een eerzuchtig en opvliegend man was. De rechten van een onderworpen volk vond hij onbelangrijk. Al bij zijn intocht in Jeruzalem wekte hij de woede van het volk. Hij voerde vaandels met de beeltenis van de keizer met zich mee. De Joden waren tegen elke vorm van beeldendienst. Het kwam al meteen tot massale demonstraties bij het paleis van Pilatus. Toen Pilatus deze demonstraties met geweld uiteen wilde laten drijven, gingen de Joden op straat liggen. Hiermee gaven zij aan liever te sterven, dan heidense beelden in de stad te dulden.
Later wilde Pilatus de tempelschat gebruiken om een nieuw aquaduct van te betalen. Ook dit leidde tot oproer. Hierbij kwamen duizenden mensen om het leven.
Met name tijdens de feestdagen was de dreiging van rellen groot. In die dagen verbleef Pilatus dan ook altijd in Jeruzalem. Hier sprak hij dan recht. Daarom ook werd Jezus door het Sanhedrin aan hem overgeleverd.
Onder verantwoordelijkheid van Pilatus werd Jezus op een verschrikkelijke manier gemarteld en veroordeeld tot de afschuwelijk wrede dood door kruidiging.

De eeuwen door is door kunstenaars het lijden en sterven van Jezus in beeld gebracht; ook de veroordeling door Pilatus.
Hier 4 voorbeelden.
Jezus voor Pilatus, onbekende kunstenaar, 6e eeuw - Ravenna Jezus voor Pilatus, Guido di Pietro, 15e eeuw - Florence Pilatus wast zijn handen in onschuld - Jan Lievens, 1625 Jezus wordt gegeseld - Sagrada Familia, Barcelona -ca. 1970
6e eeuw
15e eeuw
17e eeuw
20e eeuw
 
 
 
 



In 36 na Chr. kwam Pilatus ten val. De directe aanleiding was een incident op de berg Gerizzim, een voor Samaritanen zeer heilige berg, waar een grote groep van hen op aanwijzing van een profeet naar de heilige ark van het Verbond met inhoud wilden graven. Pilatus vertrouwde de samenscholing niet en liet een aantal van hen ombrengen. Er ging een klacht met een beschuldiging van moord op onschuldige burgers naar consul Vitellus, proconsul van Syrië. Die gebood Pilatus naar Rome te gaan om tekst en uitleg te geven aan keizer Tiberius en benoemde Marcellus als procurator van Judea en Jeruzalem in zijn plaats. Toen Pilatus, die Vitellus niet ongehoorzaam durfde te zijn, op 16 maart 37 in Rome aankwam was Tiberius al gestorven. Het is niet zeker of Pilatus zelfmoord pleegde of door een natuurlijke oorzaak aan zijn einde kwam.

Hocus Pocus Pilatus Pas

De toverspreuk "hocus pocus pilatus pas" is een verbastering van de woorden die de Here Jezus uitsprak tijdens de paasmaaltijd die Hij met Zijn leerlingen vierde. Hij stelde toen het avondmaal in. In de Rooms Katholieke Kerk werd (en wordt) bij het opdragen van de mis (zeg maar: het Rooms Katholiek avondmaal) gezegd: "Hoc est corpus sub Pontio Pilato passus". Dat is latijn en betekent: "Dit is het lichaam dat onder Pontius Pilatus geleden heeft". In de Rooms Katholiek Kerk gelooft men dat het brood op het moment dat dit uitgesproken wordt, verandert in het lichaam van Christus. In heel grote kerken (zonder geluidsinstallatie natuurlijk) konden de mensen die woorden niet goed verstaan. En omdat deze "spreuk" een verandering van het brood betekende, was dat in de ogen van de gewone kerkmensen een soort "toverformule".
En daar komt 'hocus pocus pilatus pas" vandaan.

Pilatus-inscriptie, gevonden in Caesarea